Klarnety

Oto szczegółowy przewodnik po świecie klarnetów. To instrument o niezwykłej skali i ciepłej barwie, który łączy świat orkiestry symfonicznej, muzyki klezmerskiej i wczesnego jazzu.

W Ambit Music klarnet jest często wybierany jako drugi instrument przez saksofonistów (ze względu na podobne zadęcie), ale to również fantastyczny wybór na pierwszy instrument dla dzieci i dorosłych.

---

Klarnety – Drewniana Dusza Orkiestry

W przeciwieństwie do saksofonu (który ma rurę stożkową), klarnet ma rurę cylindryczną. To sprawia, że ma zupełnie inną charakterystykę brzmienia – ciemną, aksamitną w dolnym rejestrze (chalumeau) i jasną, śpiewną w górnym (clarino).

1. Rodzaje Klarnetów – Rodzina jest duża

Choć klarnetów jest kilkanaście rodzajów, w praktyce spotkasz się z trzema głównymi:

• Klarnet w stroju B (Bb): Absolutny standard. 95% muzyków gra właśnie na nim. Jeśli ktoś mówi po prostu "klarnet", ma na myśli ten model. Uniwersalny do każdego gatunku muzyki.

• Klarnet w stroju A: Nieco dłuższy od modelu B. Używany głównie w orkiestrach symfonicznych i kameralnych, ponieważ łatwiej się na nim gra w tonacjach krzyżykowych. Posiada ciemniejsze, głębsze brzmienie.

• Klarnet Basowy: Duży, zakrzywiony (przypomina saksofon), z metalową szyjką i czarą. Gra oktawę niżej od standardowego. Podstawa sekcji dętej w orkiestrach i ulubiony instrument jazzmanów awangardowych (jak Eric Dolphy).

• Klarnet Es (Eb): Mały, krótki klarnet o piskliwym, przeszywającym brzmieniu. Używany w orkiestrach dętych do prowadzenia melodii w najwyższym rejestrze.

2. Materiał: Drewno czy Plastik?

To najważniejsza decyzja przy zakupie w Ambit Music, wpływająca na cenę i trwałość.

• Tworzywo sztuczne (ABS / Żywica):

  • Dla kogo: Początkujący, orkiestry marszowe, granie w plenerze.

  • Zalety: Instrument jest "niezniszczalny". Nie pęka od zmian temperatury, nie boi się wilgoci, jest lekki.

  • Modele: Yamaha YCL-255, Buffet Prodige.

• Drewno Grenadilla (African Blackwood):

  • Dla kogo: Uczniowie szkół muzycznych II stopnia, studenci, profesjonaliści.

  • Zalety: Niepowtarzalne, bogate, rezonujące brzmienie, którego plastik nie podrobi.

  • Wady: Drewno jest "żywe". Może pęknąć przy nagłej zmianie temperatury (np. wejście z mrozu do ciepłej sali). Wymaga nawilżania i oliwienia.

• Kompozyt (np. Greenline):

  • Mieszanka pyłu drzewnego z żywicą (patent firmy Buffet Crampon). Brzmi jak drewno, ale nie pęka jak drewno.

3. System Klap: Francuski czy Niemiecki?

Uwaga na pułapkę! Klarnety na świecie produkowane są w dwóch systemach palcowania, które nie są ze sobą kompatybilne.

• System Francuski (Boehm): Światowy standard. Używany w Polsce, USA, Francji i większości krajów. Posiada więcej klap i inną mechanikę małego palca. W 99% przypadków szukasz właśnie tego.

• System Niemiecki (Oehler): Popularny w Niemczech i Austrii. Posiada charakterystyczne rolki między klapami małego palca. Palcowanie jest zupełnie inne. Nie kupuj takiego instrumentu, chyba że Twój nauczyciel wyraźnie tego wymaga!

4. Budowa i Akcesoria

Klarnet składa się z 5 części (ustnik, baryłka, korpus górny, korpus dolny, czara). Żeby zagrał, potrzebujesz:

• Stroik (Reed): Pojedynczy kawałek trzciny.

  • Podobnie jak w saksofonie, dobieramy twardość do umiejętności. Na start polecamy 2.0 lub 2.5 (marki Vandoren, Rico/D'Addario).

• Ustnik: Fabryczne ustniki są często słabej jakości. Wymiana ustnika na profesjonalny (np. Vandoren B45) w tanim klarnecie potrafi zdziałać cuda i poprawić brzmienie o klasę.

• Ligatura: Metalowa lub skórzana obejma, która trzyma stroik na ustniku.

• Smar do korka (Cork Grease): Niezbędny, aby bezpiecznie składać części instrumentu bez niszczenia korkowych łączeń.

5. Konserwacja – Obowiązkowa

Klarnet (szczególnie drewniany) jest wrażliwy na wilgoć.

• Wycierak: Po każdym graniu musisz wyczyścić instrument w środku. Zalegająca woda wchodzi w drewno (powodując pęknięcia) i niszczy poduszki.

Podsumowanie

Klarnet to instrument o pięknej barwie i ogromnych możliwościach technicznych. Na start polecamy markowy instrument z tworzywa ABS (np. Yamaha) – jest łatwy w zadęciu, stroi idealnie i wybacza błędy w konserwacji, co jest kluczowe dla początkującego muzyka.