Używane pianino cyfrowe – 5 mechanicznych rzeczy, które musisz sprawdzić przed zakupem
Rynek wtórny instrumentów muzycznych kusi niższymi cenami, a powszechny mit głosi, że „skoro to elektronika, to jeśli się włącza, to znaczy, że działa”. Jako serwisanci z wieloletnim stażem doskonale wiemy, że prawda jest zupełnie inna. Pianino cyfrowe to w równej mierze układ elektroniczny, co skomplikowany system mechaniczny, pracujący pod ogromnym obciążeniem fizycznym.
Zakup używanego instrumentu z wyrobioną klawiaturą może szybko zamienić się w finansową pułapkę, gdzie koszt wymiany uszkodzonych podzespołów przewyższy wartość samego pianina. Zanim zdecydujesz się na zakup z ogłoszenia, przeprowadź te 5 kluczowych testów mechaniki.
1. Luzy boczne klawiszy (Test „chybotania”)
Klawisz w zdrowym instrumencie powinien poruszać się płynnie w osi góra-dół. Jeśli instrument ma za sobą tysiące godzin intensywnych ćwiczeń (np. w szkole muzycznej), plastikowe prowadnice i zawiasy ulegają wyrobieniu.
- Jak to sprawdzić? Przejedź płasko dłonią po klawiaturze z lewej do prawej strony, delikatnie poruszając klawiszami na boki. Następnie chwyć pojedynczy klawisz na środku klawiatury i spróbuj poruszać nim w lewo i prawo.
- Werdykt: Delikatny, ułamkowomilimetrowy luz to normalne zjawisko. Jeśli jednak klawisze wyraźnie chyboczą się na boki, ocierają o siebie nawzajem lub sprawiają wrażenie "luźnych zębów", mechanika jest mocno wyeksploatowana, a prowadnice nadają się do wymiany.
2. Głośne stuki przy powrocie klawisza (Zużycie filców)
W każdym mechanizmie młoteczkowym (np. w systemach Yamaha, Casio czy Kawai) znajdują się specjalne pasy filcowe. Ich zadaniem jest amortyzowanie uderzeń metalowych przeciwwag i opadających klawiszy. Z czasem filc ten ulega mocnemu ubiciu lub wręcz przetarciu do gołego plastiku.
- Jak to sprawdzić? Koniecznie wyłącz głośność instrumentu do zera. Uderz mocno w klawisz i natychmiast go puść, pozwalając mu gwałtownie odskoczyć. Wykonaj też szybkie glissando (przeciągnięcie palcami) po całej klawiaturze.
- Werdykt: Mechanika zawsze wydaje cichy, głuchy szum pracy. Jeśli jednak słyszysz głośne, ostre, plastikowe stuki (dźwięk plastiku uderzającego o plastik lub metalu o plastik), oznacza to, że filce amortyzujące uległy zniszczeniu. Gra na takim instrumencie będzie uciążliwa dla innych domowników.
3. Test dynamiki i „strzelających” dźwięków (Awaria matrycy styków)
Jak opisywaliśmy w naszym poprzednim artykule serwisowym, jedną z najdroższych w usunięciu usterek jest uszkodzenie gumek stykowych (sensorów) pod klawiszami. Guma z czasem parcieje, zapada się lub brudzi, co fałszuje odczyt dynamiki gry.
- Jak to sprawdzić? Włącz instrument i ustaw brzmienie klasycznego fortepianu. Przejdź przez każdy z 88 klawiszy, naciskając go najpierw niezwykle delikatnie (pianissimo), a potem bardzo mocno (fortissimo).
- Werdykt: Jeśli przy delikatnym naciśnięciu którykolwiek klawisz nagle „odpali” z maksymalną, ogłuszającą głośnością, albo wcale nie wyda dźwięku (jest „głuchy”), instrument wymaga serwisu, demontażu klawiatury i wymiany całych sekcji taśm kontaktowych.
4. Leniwe, wolno wracające klawisze (Smar, wypaczenia i uszkodzenia)
Klawisze, które stawiają dziwny opór lub po wciśnięciu nie odskakują od razu na swoje miejsce, to częsta bolączka używanego sprzętu. Przyczyn może być kilka. Fabryczny smar na sworzniach z biegiem lat wysycha, łącząc się z kurzem w lepką maź. Bardzo często jednak powodem jest wypaczenie się samej konstrukcji klawisza (spowodowane wiekiem, wilgocią lub zmianami temperatur) albo bezpośrednie uszkodzenie mechaniczne, takie jak mikropęknięcia plastiku w okolicach zawiasów i prowadnic.
- Jak to sprawdzić? Wciskaj klawisze z różną siłą, obserwując, czy odskakują błyskawicznie, zrównując się z resztą klawiatury. Porównaj rzadko używane klawisze na skrajach z tymi na samym środku.
- Werdykt: Jeśli klawisze stawiają "gumowy" opór, ocierają o siebie, wracają zauważalnie wolniej lub zostają ułamek milimetra niżej niż sąsiednie, mechanika wymaga kompletnego przeglądu. Często kończy się to czyszczeniem, wymianą smaru, a w wielu przypadkach koniecznością wymiany uszkodzonych i odkształconych klawiszy na nowe.
5. Stan potencjometru w pedale Sustain (Test funkcji Half-Pedal)
Pedał Sustain jest najczęściej eksploatowanym elementem zewnętrznym. We współczesnych pianinach (wykorzystujących funkcję półpedału) opiera się na potencjometrze, który odczytuje fizyczną pozycję pedału.
- Jak to sprawdzić? Zagraj mocny akord, zdejmij ręce z klawiatury i bardzo powoli, milimetr po milimetrze wciskaj pedał Sustain, nasłuchując reakcji.
- Werdykt: Zmiana z dźwięku krótkiego na płynnie wybrzmiewający powinna być ciągła. Jeśli wybrzmiewanie pojawia się skokowo, przerywa, trzeszczy w głośnikach lub sam pedał fizycznie zgrzyta (wyrobiona sprężyna naciągowa), czeka Cię wymiana lub regeneracja modułu pedałów.
Podsumowanie
Ostrożny zakup używanego sprzętu to dobry sposób na zaoszczędzenie pieniędzy, ale pamiętaj, aby do wyceny wliczyć ewentualne ukryte koszty napraw. Często okazuje się, że inwestycja w nowy instrument z pełną gwarancją (sprawdź nasze nowe pianina cyfrowe) jest znacznie bezpieczniejsza.
Jeśli już kupiłeś sprzęt z rynku wtórnego i zauważyłeś wyżej wymienione objawy, nic straconego. Nasz autoryzowany serwis elektroniki i instrumentów klawiszowych Ambit Music (Gdynia, ul. Warszawska 70) od lat przywraca świetność wysłużonym mechanikom – wymieniamy gumki stykowe, usuwamy uszkodzenia mechaniczne klawiszy i nakładamy fabryczne smary, obsługując klientów z całej Polski w systemie door-to-door.
