Słownik pojęć muzycznych – najważniejsze terminy używane w muzyce i sklepie muzycznym

Jeżeli zaczynasz przygodę z muzyką, przeglądanie sklepu muzycznego może być trochę jak czytanie instrukcji obsługi w obcym języku.

Klawiatura młoteczkowa, MIDI, XLR, phantom, impedancja, humbucker, preamp, aktywna kolumna, interfejs audio… Brzmi fachowo, ale przecież nie każdy musi od razu wiedzieć, co właściwie oznaczają te wszystkie określenia.

I właśnie dlatego przygotowaliśmy ten słownik.

Nie chcemy tworzyć kolejnego encyklopedycznego zestawienia definicji, które trudno zrozumieć bez znajomości kolejnych dziesięciu terminów. Chcemy wyjaśnić pojęcia tak, jak tłumaczymy je klientom w sklepie – możliwie prosto i praktycznie.

Jeżeli zastanawiasz się, jakie pianino cyfrowe wybrać, czym różni się gitara klasyczna od akustycznej, jaki mikrofon będzie odpowiedni do wokalu albo do czego służy kabel XLR, znajdziesz tutaj podstawowe informacje, które ułatwią Ci poruszanie się po świecie instrumentów i sprzętu muzycznego.

A jeśli po przeczytaniu nadal będziesz mieć wątpliwości – zawsze możesz nas zapytać. Czasami jedno krótkie pytanie pozwala uniknąć nietrafionego zakupu.

1. Instrumenty klawiszowe

Instrumenty klawiszowe są jedną z tych grup sprzętu, w których szczególnie łatwo spotkać wiele podobnie brzmiących określeń.

Pianino cyfrowe

Pianino cyfrowe ma naśladować przede wszystkim sposób gry i brzmienie tradycyjnego pianina akustycznego, ale zamiast strun i mechanizmu akustycznego wykorzystuje elektronikę.

Dobre pianino cyfrowe powinno mieć przede wszystkim dobrą klawiaturę, naturalną reakcję na siłę nacisku oraz odpowiednio odwzorowane brzmienie fortepianu.

Zobacz pianina cyfrowe w Ambit Music.

Klawiatura ważona

Klawiatura ważona stawia większy opór podczas naciskania klawiszy, dzięki czemu bardziej przypomina klawiaturę pianina akustycznego.

Jeżeli uczysz się gry na fortepianie, jest to bardzo istotna cecha instrumentu.

Mechanizm młoteczkowy

W pianinie akustycznym naciśnięcie klawisza uruchamia mechanizm, który powoduje uderzenie młoteczka w strunę.

W pianinach cyfrowych stosuje się mechanizmy, które mają odtworzyć podobne odczucie podczas gry.

Dlatego określenie „klawiatura młoteczkowa” pojawia się tak często przy wyborze pianina cyfrowego.

Dynamika klawiatury

Dynamika oznacza reakcję instrumentu na siłę, z jaką naciskasz klawisz.

Zagrasz delikatnie – dźwięk powinien być delikatniejszy. Naciśniesz mocniej – instrument powinien odpowiednio zareagować.

To właśnie dzięki dynamice można grać nie tylko właściwe nuty, ale również muzyczną frazę.

Polifonia

Polifonia określa, ile dźwięków instrument może jednocześnie przetwarzać.

Na przykład polifonia 192 oznacza możliwość obsługi do 192 głosów polifonii.

Czy zawsze potrzebujesz tak wysokiej wartości? Nie. Przy wyborze instrumentu warto patrzeć na cały zestaw cech, a nie tylko na jedną liczbę.

Keyboard

Keyboard jest bardziej wszechstronnym instrumentem elektronicznym. Oprócz klawiatury oferuje zwykle wiele brzmień, rytmów automatycznych, akompaniamentów i dodatkowych funkcji.

Dlatego keyboard może być świetnym wyborem dla osoby, która chce nie tylko grać na pianinie, ale również eksperymentować z różnymi instrumentami i aranżacją.

Zobacz keyboardy w Ambit Music.

Syntezator

Syntezator służy przede wszystkim do tworzenia i kształtowania dźwięku.

Można w nim zmieniać między innymi barwę, filtry, obwiednię czy sposób modulacji.

To narzędzie szczególnie popularne w muzyce elektronicznej, popie, rocku i produkcji muzycznej.

MIDI

MIDI nie jest dźwiękiem.

To bardzo ważne.

MIDI to sposób przekazywania informacji o granych nutach, dynamice, zmianie programu czy innych działaniach wykonawcy.

Dzięki MIDI możesz na przykład zagrać na klawiaturze sterującej, a dźwięk wygenerować dopiero w komputerze.

2. Gitary

Gitara to jeden z najczęściej kupowanych instrumentów, ale również jeden z tych, przy których początkujący mają najwięcej pytań.

Gitara klasyczna

Gitara klasyczna ma nylonowe struny i szerszy gryf.

Często wybierana jest przez osoby rozpoczynające naukę, szczególnie dzieci i młodzież.

Zobacz gitary klasyczne w Ambit Music.

Gitara akustyczna

Gitara akustyczna ma zazwyczaj stalowe struny i charakterystyczne, mocniejsze brzmienie.

Dobrze sprawdza się zarówno podczas grania w domu, jak i na spotkaniach czy koncertach.

Zobacz gitary akustyczne w Ambit Music.

Gitara elektryczna

Gitara elektryczna wykorzystuje przetworniki, które zamieniają drgania strun na sygnał elektryczny.

Do pełnego wykorzystania jej możliwości potrzebny jest zazwyczaj wzmacniacz gitarowy.

Zobacz gitary elektryczne w Ambit Music.

Gitara elektroakustyczna

To gitara akustyczna wyposażona dodatkowo w układ umożliwiający podłączenie instrumentu do wzmacniacza, miksera lub systemu nagłośnieniowego.

To bardzo praktyczne rozwiązanie dla osób, które chcą grać zarówno bez podłączania sprzętu, jak i na scenie.

Przetwornik

Przetwornik odbiera drgania strun i zamienia je na sygnał elektryczny.

W gitarach elektrycznych spotkasz między innymi przetworniki single coil i humbucker.

Humbucker

Humbucker wykorzystuje dwie cewki pracujące razem.

Jego charakterystyczną cechą jest ograniczenie niepożądanych zakłóceń oraz zwykle bardziej pełne i mocne brzmienie.

Single coil

Single coil to przetwornik z pojedynczą cewką.

Często kojarzy się z jaśniejszym, bardziej szczegółowym i „szklistym” brzmieniem.

Menzura

Menzura w gitarze to długość czynnej części struny – od miejsca jej oparcia przy mostku do punktu, w którym znajduje się siodełko.

3. Mikrofony

Mikrofon często wygląda jak prosty sprzęt. W praktyce jego wybór potrafi mocno wpłynąć na końcowy efekt.

Mikrofon dynamiczny

Mikrofony dynamiczne są wytrzymałe i dobrze radzą sobie z wysokim poziomem głośności.

Dlatego często wykorzystuje się je podczas koncertów, do wokalu oraz nagłaśniania instrumentów.

Zobacz mikrofony dynamiczne w Ambit Music.

Mikrofon pojemnościowy

Mikrofony pojemnościowe są bardzo popularne w studiach nagraniowych.

Zazwyczaj oferują dużą szczegółowość i czułość, dzięki czemu dobrze sprawdzają się przy nagrywaniu wokalu oraz instrumentów.

Wymagają jednak odpowiedniego zasilania, najczęściej phantom 48 V.

Phantom 48 V

Phantom power to napięcie zasilające przesyłane przez kabel mikrofonowy do odpowiedniego mikrofonu.

Najczęściej spotkasz wartość 48 V.

Nie oznacza to jednak, że każdy mikrofon należy podłączać do phantom power. Zawsze warto sprawdzić instrukcję konkretnego urządzenia.

XLR

XLR to popularny typ złącza stosowany między innymi w mikrofonach i sprzęcie nagłośnieniowym.

Jeżeli kupujesz mikrofon do wokalu, bardzo często właśnie taki przewód będzie potrzebny.

Zobacz kable mikrofonowe w Ambit Music.

Pop filtr

Pop filtr pomaga ograniczyć charakterystyczne „wybuchowe” głoski podczas nagrywania wokalu, szczególnie głoski P i B.

Niewielki element, a potrafi zrobić sporą różnicę.

4. Nagłośnienie

Mikser

Mikser pozwala połączyć kilka źródeł dźwięku i odpowiednio je ustawić.

Możesz podłączyć do niego mikrofony, instrumenty, odtwarzacze czy inne urządzenia, a następnie regulować między innymi głośność i barwę.

Kolumna aktywna

Kolumna aktywna ma wbudowany wzmacniacz.

Oznacza to, że nie potrzebuje osobnego wzmacniacza mocy.

To bardzo wygodne rozwiązanie przy małych koncertach, występach, konferencjach czy imprezach.

Zobacz kolumny aktywne w Ambit Music.

Kolumna pasywna

Kolumna pasywna wymaga zewnętrznego wzmacniacza.

Rozwiązanie takie nadal jest bardzo popularne w profesjonalnych systemach nagłośnieniowych.

Powermikser

Powermikser łączy w jednym urządzeniu funkcję miksera i wzmacniacza mocy.

Może być wygodnym rozwiązaniem, gdy zależy nam na ograniczeniu liczby urządzeń.

5. Sprzęt studyjny i nagrywanie

Interfejs audio

Interfejs audio pozwala połączyć mikrofony i instrumenty z komputerem.

Jest jednym z podstawowych elementów domowego studia nagrań.

Możesz podłączyć do niego mikrofon, gitarę czy inne źródło sygnału, a następnie nagrywać dźwięk w programie DAW.

Zobacz interfejsy audio w Ambit Music.

DAW

DAW, czyli Digital Audio Workstation, to program służący do nagrywania, edycji i produkcji muzyki.

To właśnie w DAW nagrywasz ścieżki, montujesz je, dodajesz efekty i przygotowujesz gotowy utwór.

Monitor studyjny

Monitor studyjny to głośnik przeznaczony do możliwie wiernego odsłuchu nagrania.

W przeciwieństwie do typowych głośników konsumenckich nie powinien przede wszystkim „upiększać” dźwięku.

Latencja

Latencja to opóźnienie pomiędzy wykonaniem czynności a usłyszeniem jej rezultatu.

Przy nagrywaniu muzyki ma duże znaczenie.

Jeżeli uderzasz w klawisz i dźwięk słyszysz wyraźnie chwilę później, granie staje się po prostu niewygodne.

6. Kable i złącza

To właśnie tutaj pojawia się bardzo dużo pytań klientów.

Jack 6,3 mm

Jeden z najbardziej popularnych typów złączy w sprzęcie muzycznym.

Spotkasz go między innymi w gitarach, wzmacniaczach, instrumentach klawiszowych i sprzęcie studyjnym.

Jack 3,5 mm

Mniejsza wersja popularnego złącza jack.

Najczęściej kojarzymy go ze słuchawkami i urządzeniami mobilnymi.

TRS

TRS oznacza Tip-Ring-Sleeve.

To złącze posiada trzy styki. Może być wykorzystywane między innymi do przesyłania sygnału stereo albo sygnału symetrycznego – zależnie od zastosowania.

TS

TS oznacza Tip-Sleeve.

Ma dwa styki i bardzo często spotkasz je w kablach instrumentalnych.

Kabel instrumentalny

Służy przede wszystkim do łączenia instrumentu ze wzmacniaczem, efektami lub innym urządzeniem.

W przypadku gitary czy basu warto stosować dobrej jakości przewód, ponieważ kiepski kabel może powodować szumy, trzaski lub problemy z sygnałem.

Zobacz kable instrumentalne w Ambit Music.

Kabel mikrofonowy

Kabel mikrofonowy służy do przesyłania sygnału z mikrofonu do miksera, interfejsu audio lub innego urządzenia.

W sprzęcie profesjonalnym bardzo często wykorzystuje się połączenie XLR.

Zobacz kable mikrofonowe w Ambit Music.

Kabel symetryczny

Połączenie symetryczne wykorzystuje dodatkową żyłę sygnałową i pozwala ograniczyć wpływ zakłóceń.

Dlatego jest bardzo często stosowane w profesjonalnym audio, szczególnie przy dłuższych połączeniach.

7. Efekty gitarowe

Overdrive

Overdrive to efekt przesterowania sygnału.

Brzmienie jest zazwyczaj cieplejsze i bardziej naturalne niż przy mocnym distortion.

Distortion

Distortion daje mocniejsze, bardziej wyraźne przesterowanie.

Jest szczególnie popularny w rocku i cięższych gatunkach muzycznych.

Fuzz

Fuzz to charakterystyczny rodzaj mocnego, często „rozmytego” i nasyconego przesterowania.

Jego brzmienie jest bardzo charakterystyczne i trudno pomylić je z klasycznym overdrive'em.

Delay

Delay powtarza zagrany dźwięk po określonym czasie.

Może dawać efekt krótkiego echa albo bardzo długich, nakładających się powtórzeń.

Reverb

Reverb, czyli pogłos, sprawia, że dźwięk zaczyna brzmieć tak, jakby znajdował się w określonej przestrzeni – na przykład w małym pokoju, dużej sali czy kościele.

Zobacz efekty gitarowe w Ambit Music.

8. Perkusja

Werbel

Werbel to charakterystyczny bęben znajdujący się w zestawie perkusyjnym.

Jego brzmienie jest ostre i wyraziste, między innymi dzięki sprężynom znajdującym się pod dolnym naciągiem.

Tom

Tomy to bębny o różnej wielkości, pozwalające uzyskać różne wysokości dźwięku.

Hi-Hat

Hi-Hat składa się z dwóch talerzy umieszczonych jeden nad drugim.

Perkusista może sterować ich położeniem za pomocą pedału.

Crash

Crash to talerz wykorzystywany przede wszystkim do mocnych akcentów.

Ride

Ride służy zazwyczaj do bardziej regularnego prowadzenia rytmu.

9. Akcesoria muzyczne

Przy zakupie instrumentu łatwo skupić się wyłącznie na głównym urządzeniu.

Tymczasem czasami właśnie odpowiednie akcesoria decydują o tym, czy korzystanie z instrumentu będzie wygodne.

Metronom

Metronom pomaga utrzymać stałe tempo.

To jeden z najprostszych, ale jednocześnie bardzo skutecznych przyrządów do nauki gry.

Tuner

Tuner, czyli stroik, pomaga prawidłowo nastroić instrument.

W przypadku gitary czy basu warto mieć go zawsze pod ręką.

Statyw

Statyw pozwala ustawić instrument lub sprzęt na odpowiedniej wysokości.

W zależności od zastosowania może to być statyw gitarowy, klawiszowy, mikrofonowy czy kolumnowy.

Ława do pianina

W przypadku pianina ważna jest nie tylko sama klawiatura.

Odpowiednia wysokość siedziska wpływa na pozycję rąk i całego ciała podczas gry.

10. Kilka pojęć, które często pojawiają się w opisach produktów

Impedancja

Impedancja to parametr elektryczny wyrażany w omach (Ω).

Ma znaczenie między innymi przy dobieraniu słuchawek, kolumn i wzmacniaczy.

Nie warto jednak kierować się samą liczbą omów. Zawsze trzeba patrzeć na kompatybilność całego zestawu.

Pasmo przenoszenia

Określa zakres częstotliwości, które urządzenie jest w stanie odtworzyć lub przetworzyć.

Często podawane jest na przykład jako 20 Hz – 20 kHz.

SPL

SPL oznacza poziom ciśnienia akustycznego.

W specyfikacjach sprzętu audio najczęściej podawany jest w decybelach (dB).

Gain

Gain określa poziom wzmocnienia sygnału wejściowego.

To nie jest dokładnie to samo co głośność.

Gain ustawiasz przede wszystkim po to, aby uzyskać odpowiedni poziom sygnału bez niepotrzebnego przesterowania.

Clipping

Clipping pojawia się wtedy, gdy sygnał jest zbyt mocny dla danego urządzenia i zostaje „ścięty”.

Efektem jest zniekształcony, często nieprzyjemny dźwięk.

11. Najważniejsza zasada: nie kupuj sprzętu tylko dlatego, że ma dużo parametrów

W opisach produktów można znaleźć dziesiątki parametrów.

192 głosy polifonii. 32-bitowy przetwornik. 1200 brzmień. 1400 W mocy. Pasmo od 20 Hz.

Tylko czy większa liczba zawsze oznacza lepszy zakup?

Nie.

Najważniejsze jest to, do czego sprzęt będzie używany.

Innego mikrofonu potrzebuje wokalista śpiewający na scenie, innego osoba nagrywająca podcast, a jeszcze innego perkusista.

Podobnie z pianinem.

Dla jednej osoby odpowiednie będzie kompaktowe pianino przenośne, dla innej klasyczny meblowy instrument do domu, a dla jeszcze innej zaawansowany model przeznaczony do wymagającej nauki gry.

Dlatego przy zakupie sprzętu muzycznego warto zacząć od prostego pytania:

„Co dokładnie chcę na tym instrumencie lub sprzęcie robić?”

Dopiero później warto analizować parametry.

12. Nie znalazłeś tutaj pojęcia?

Ten słownik będziemy rozwijać.

Świat instrumentów i sprzętu muzycznego jest naprawdę ogromny, dlatego trudno zmieścić wszystkie pojęcia w jednym artykule.

Jeżeli podczas przeglądania naszego sklepu trafisz na określenie, którego nie rozumiesz – napisz do nas.

Możesz również skorzystać z wyszukiwarki Ambit Music i sprawdzić konkretny produkt lub kategorię.

Czasami jedno zdanie wyjaśnienia jest więcej warte niż przeczytanie kilku stron specyfikacji.

Zakończenie

Muzyka nie powinna zaczynać się od znajomości technicznego słownika.

Powinna zaczynać się od chęci grania, śpiewania, nagrywania, tworzenia i odkrywania własnego brzmienia.

Dlatego mamy nadzieję, że ten słownik pomoże Ci łatwiej poruszać się po świecie instrumentów i sprzętu muzycznego.

A jeśli nadal nie wiesz, czego właściwie potrzebujesz – zapytaj nas.

W Ambit Music od 1996 roku pomagamy dobierać instrumenty i sprzęt zarówno osobom, które dopiero zaczynają swoją przygodę z muzyką, jak i bardziej doświadczonym muzykom. Oprócz sprzedaży prowadzimy również serwis sprzętu muzycznego.

Możesz odwiedzić nasz sklep stacjonarny w Gdyni przy ul. Warszawskiej 70, zadzwonić pod 508 149 020 albo napisać na info@ambitmusic.pl.

Nie musisz znać muzycznego słownika. Wystarczy, że powiesz nam, czego potrzebujesz.